Andrzejki często określane również mianem Jędrzejek lub Jędrzejówek to święto wróżb przypadające na 29 listopada. Wtedy bowiem obchodzona jest wigilia, a więc przeddzień dnia świętego Andrzeja.

Dzień ten to także koniec roku liturgicznego, a więc i ostatnia okazja przed adwentem do zorganizowania hucznych balów i zabaw. W dawnych czasach święto traktowano niezwykle poważnie. Wierzono bowiem, że wykonywane wtedy wróżby wskażą pannie przyszłego kandydata na męża.

Andrzejki są obchodzone w niemal każdym europejskim kraju. Zaś jedną z najpopularniejszych zabaw tej nocy jest lanie wosku przez dziurkę od klucza.

Sprawdź przygotowane przez nas opisy wróżb na andrzejki.

Znasz wróżby andrzejkowe, których nie opisaliśmy? Skontaktuj się z nami!

 

Magiczny czas

Według starodawnych wierzeń Andrzejki, przypadające na nos z 29 na 30 listopada miały posiadać cudowną moc. To właśnie dzięki temu, poznanie swoich dalszych losów, w końcu, miało stać się możliwe.

Antropolodzy kultury do dziś nie są pewni, skąd pomysł, by to właśnie tej dacie przypisywać wyjątkowe właściwości. Część z nich sugeruje, że Andrzejki zostały uznane za najlepsze do przeprowadzania wróżb matrymonialnych głównie ze względu na porę roku. Czas, który do tej pory ludność rolnicza spędzała na polu, można było nareszcie spożytkować w inny sposób. Nic więc dziwnego, że zainteresowanie płcią przeciwną znacznie wzrastało.

Inni badacze twierdzą, że długie jesienne wieczory mogły sprzyjać rozwojowi kultury czy kultywowaniu tradycji. Kobiety opowiadały więc dawne legendy oraz uczyły młodsze pokolenia wróżb i kabały.

Co ciekawe wiara w czary nie była jedynie domeną kobiet. Niemal w tym samym czasie, bo w nocy z 24 na 25 listopada, również panowie oddawali się magii. Ich święto zwano Katarzynkami i podobnie jak kobiece Andrzejki, miało na celu wskazanie wybranki serca.

Znaczenie przypisywane Andrzejkom wynikało również z faktu, że przypadały na koniec roku liturgicznego i zwiastowały rychłe nadejście adwentu. Ludowe wierzenia przypisywały temu okresowi szczególne znaczenie. W tym czasie bowiem, świat ziemski miały odwiedzać niebieskie istoty. To one odpowiadały za większą sprawdzalność przepowiedni.

Andrzejki w innych częściach Europy

Grecja

To właśnie stąd, zdaniem naukowców, mają wywodzić się Andrzejki. Grecja już w czasach antycznych była znana z rozwiniętego systemu bóstw i wierzeń. Mieszkańcy tamtych terenów ufali, że po śmierci człowieka jego dusza uwalnia się i zyskuje nową umiejętność – przepowiadania przyszłości. Dzięki temu w istotny sposób może wpływać na to, co dzieje się na Ziemi. Zwolennicy tej teorii wskazują również, że o greckich korzeniach Andrzejek świadczy już sama nazwa święta, powstała z połączenia dwóch starogreckich słów: andros, czyli mężczyzna i aner, co znaczy mąż.

Szkocja

To tu, poza niektórymi z państw Europy Środkowo-Wschodniej najhuczniej świętuje się dzień świętego Andrzeja. Szkocja postanowiła oddać się w ręce świętego patrona ponad tysiąc lat temu. Nic więc dziwnego, że nocy z 29 na 30 listopada przypisywano magiczną moc. W dawnych czasach to właśnie tego dnia Szkoci organizowali wielkie polowania. Zdobyte zwierzyny spożywano później podczas wspólnej biesiady. Bal uświetniały zaś huczne tańce.

Obecnie 30 listopada uchodzi w Szkocji za święta narodowe i dzień wolny od pracy. Krzyż świętego Andrzeja jest zaś jednym z elementów flagi narodowej Szkotów.

 

Wróżba z obrączką

Zadaniem tej wróżby na Andrzejki było wskazanie, w jakim wieku panna wyjdzie za mąż.

Aby to ustalić młode dziewczyny pożyczały od swoich matek obrączki, a następnie przywiązywały do nich kawałek nitki lub włóczki. Następnie brały szklankę i wlewały do niej wodę. Wypełnione do połowy naczynie stawiały na stole, przy którym wygodnie siadały. Cała zabawa polegała na tym, by trzymać sznurek z obrączką w środku szklanki, tak, by z jednej strony nie dotykała wody, z drugiej zaś nie zbliżała się do jej brzegów.

Gdy dłonie zaczynały im lekko drżeć, nitka z obrączką zostawała wprowadzona w ruch. Po pewnym czasie jej poruszanie się było na tyle silny, że zaczynała uderzać o brzegi. Wierzono, że liczba uderzeń będzie symbolem wieku, w którym panna stanie na ślubnym kobiercu.

 

Tradycja

Do wróżenia 29 listopada zabierała się niemal cała chrześcijańska część Starego Kontynentu. To właśnie na ten dzień przypadała wigilia dnia świętego Andrzeja, uznawanego za patrona młodych dziewcząt i samotnych kobiet, które pragnęły zmienić swój stan cywilny.

Dzięki jego pomocy, oddające się wróżbom przedstawicielki płci pięknej miały odkryć, co kryje ich przyszłość. To właśnie jego moc sprawiała, że poznawały przybliżony termin zamążpójścia, imię wybranka serce i cechy jego charakteru.

Panowie również obchodzili podobne święto zwane Katarzynkami. W celu przewidzenia swoich dalszych losów zbierali się po zmierzchu 24 listopada i oddawali się magii. Niestety, Katarzynki okazały się mniej atrakcyjne i z czasem przestano obchodzić to święto. Dziś można powiedzieć, że obie tradycje zostały połączone i Andrzejki świętują zarówno panie, jak i panowie.

Święty Andrzej

Święty Andrzej, w którego wigilię imienin obchodzone są Andrzejki, był pierwszym powołanym apostołem. Co ciekawe brat świętego Piotra jest czczony nie tylko wśród katolików, ale również wśród wyznawców kościoła anglikańskiego, ewangelickiego, a nawet ormiańskiego czy prawosławnego.

Święty Andrzej urodził się w miejscowości Betsaidy, położonej nad Jeziorem Galilejskim w żydowskiej rodzinie. Jego krewni zajmowali się rybołówstwem. Święty Andrzej był wiernym uczniem Jana Chrzciciela, dzięki któremu odkrył w sobie powołanie. To właśnie mu przypisuje się pierwsze ewangelizacje. Za głoszenie dobrej nowiny apostoła skazano na męczeńską śmierć. Zginął w greckiej miejscowości Patrai. Na znak tego, że był uczniem Chrystusa przybito go do krzyża, który swoim kształtem przypominał literę X.

Zgodnie z tradycja kościoła katolickiego dzień świętego Andrzeja obchodzony jest 30 listopada. Podobnie wygląda to u anglikanów i ewangelików.

W tradycji ludowej przyjęło się, że najhuczniej obchodzona jest wigilia święta Andrzeja Apostoła potocznie zwana Andrzejkami, a więc 29 listopada. Tego dnia młode panny i samotne kobiety zbierały się w jednym miejscu i oddawały się magii.

Jak się bawić w Andrzejki

Niezwykle prostą, ale jednocześnie dającą wiele radości wróżbą na Andrzejki może być zabawa w kole. Jej celem jest wskazanie, która z zebranych dziewczyn jak pierwsza stanie na ślubnym kobiercu.

Wszystkie uczestniczące we wróżbie panie powinny stanąć w kółku. Do środka zaprasza się jednego z zaproszonych mężczyzn, któremu zakrywa się oczy czarną opaską. Następnie obraca się go kilka razy, tak, by nie pamiętał, gdzie stoją poszczególne dziewczyny. Jego zadaniem będzie dokonanie wyboru jednej z nich. Szczęśliwa wybranka, jako pierwsza wyjdzie za mąż.

Inną równie nieskomplikowaną zabawą jest wróżba na Andrzejki z zapałkami. Tym razem to od niej będzie zależało powodzenie Twoich planów w następnym roku.

Wyciągnij z pudełka dwie zapałki. Następnie podpal je równocześnie i trzymaj do góry łebkami. Pomyśl życzenie lub zastanów się, które z marzeń chciałabyś spełnić w tym roku. Jeśli płomienie zapałek będą paliły się ku sobie – masz wielkie szczęście – to, o czym marzysz jest w zasięgu ręki. Jeśli zaś płomienie zapałek są skierowane na zewnątrz z realizacją swoich planów będziesz musiała jeszcze poczekać.